Βιβλία καὶ πόρνες τὰ παίρνει κανεὶς στὸ κρεβάτι.
*
Βιβλία καί πόρνες, ὅταν σοῦ δίνονται, ἀρέσκονται νὰ σοῦ στρέφουν τὰ νῶτα.
*
Ξιφούλκησε μὲ τὰ μολύβια σου κατὰ τῆς ἔμπνευσης καὶ θὰ σὲ τραβήκει καταπάνω της μὲ τὴ δύναμη τοῦ μαγνήτη. Ὅσο πιὸ νηφάλια καταγράφεις μιὰ ἰδέα, τόσο μεστότερη θὰ σοῦ παραδοθεῖ. Τὴ σκέψη τὴν ἐκπορθεῖ ἡ ὁμιλία, ὅμως τὴν κυβερνᾶ ἡ γραφή.
*
Τὸ ἔργο εἶναι ἡ νεκρικὴ προσωπίδα τῆς σύλληψης.
*
Ὁ ἐνθουσιασμὸς γιὰ τὴν τέχνη εἶναι ξένος στὸν κριτικό. Τὸ ἔργο τέχνης εἶναι στὸ χέρι του γυμνὸ ὅπλο στὴν πάλη τοῦ πνεύματος.
*
Τὰ καλλιτεχνήματα τὰ χωρίζει ἡ τελείωση. Τὰ ντοκουμέντα τὰ ἑνώνει τὸ ὑλικό.
*
Σὲ κάθε νέα ματιὰ τὸ καλλιτέχνημα ἀνυψώνεται. Τὸ ντοκουμέντο συγκινεῖ μόνο διὰ τῆς ἐκπλήξεως.
*
Δὲν ὑπάρχει μεγάλη ἐπιτυχία ποὺ νὰ μὴν ἀντιστοιχεῖ σὲ πραγματικὰ ἐπιτεύγματα. Τὸ νὰ συμπεράνουμε ὅμως ὅτι θεμελιώθηκε πάνω τους θά ’ταν σφάλμα. Τὰ ἐπιτεύγματα εἶναι τὰ ἐπακόλουθά της. Τὰ ἐπακόλουθα άπὸ τὴν τόνωση τοῦ ἐγὼ κι ἀπὸ τὴ συνεγερτικὴ χαρὰ ποὺ ἡ ἐργασία προσφέρει σ’ ὅσους χαίρουν ἀναγνώρισης. Μιὰ μεγάλη πρόκληση, μιὰ ἐπιδέξια ἀπόκριση, μιὰ εὐτυχὴς ἀνταλλαγή, αὐτὰ εἶναι τὰ πραγματικὰ θεμέλια τῶν μεγάλων ἐπιτυχιῶν.
Βάλτερ Μπένγιαμιν, Νο 13: Εξήντα Πέντε Θέσεις για τα Βιβλία, τις Πόρνες, το Γράψιμο, την Κριτική, τους Σνομπ και την Επιτυχία, μτφρ. Κώστας Κουτσουρέλης, εκδ. Κίχλη
* * *
'«Μέγα βιβλίον μέγα κακόν», ἀποφάνθηκε κάποτε ὁ Καλλίμαχος ἀνοίγοντας στὶς μέρες του τὸν δρόμο στὶς πιὸ ὀλιγόστιχες, τὶς πιὸ λακωνικὲς ποιητικὲς μορφές. Στοὺς αἰῶνες ποὺ ἀκολούθησαν, ὅπως ξέρουμε, κυρίαρχη φόρμα ἔμελλε νὰ ἀναδειχθεῖ τὸ ἐπίγραμμα. Μὲ τὸν τρόπο του καὶ ὁ Μπένγιαμιν ἀνήκει στὸ ρεῦμα ἐκεῖνο τοῦ στοχασμοῦ ποὺ εὐδοκιμεῖ καλύτερα ὅταν λακωνίζει, ὅταν βραχυλογεῖ, ὅταν προσφεύγει στὸν ὑπαινιγμὸ καὶ τὴν ἔλλειψη, ὅταν συμπυκνώνει μιὰ ὁλόκληρη δυνάμει θεωρία στὸ σπέρμα μιᾶς περικοῆς ἤ ἑνὸς θραύσματος. Τὴ συνθετικὴ ἐργασία ἐδῶ, τὴ συστηματικὴ ἀνασυγκρότηση, καλεῖται νὰ τὴν κάνει ὁ ἀναγνωστης. Αὑτὸς θὰ συμπληρώσει τὰ κενὰ καὶ θὰ κάνει τὶς ἀναγωγὲς καὶ τὶς ἐπαληθεύσεις, αὐτὸς θὰ δώσει στὸ ἔργο «τὸ εὖρος καὶ τὸν εἱρμὸ ποὺ λανθάνουν κάτω ἀπὸ τὴν ἀποσπασματική του μορφή» – γιὰ νὰ παραθέσω τὰ λόγια ποὺ σὲ ἄλλη, ἐντελῶς διαφορετικὴ περίσταση ἔγραψε κάποτε ὁ Παναγιώτης Κονδύλης. Ἐὰν καὶ ἐφόσον τὸ ἔργο σηκώνει κάτι τέτοιο, ἐννοεῖται. Ὅμως τέτοια εἶναι ἐδῶ, δίχως ἄλλο, ἡ περίπτωση. Στὸ ἡμίφως τῆς σπερματικῆς σκέψης τοῦ Μπένγιαμιν κυοφοροῦνται πράγματι καὶ τὸ εὔρος καὶ ὁ εἱρμὸς.'
Κώστας Κουτσουρέλης, 'Λιλιπούτεια και Ακαριαία: Με Αφορμή τους Αφορισμούς του Βάλτερ Μπένγιαμιν', από τα 'Επιλογόμενα' της έκδοσης