'Νόμοισι δὲ χρέωνται τοιοισίδε. Γυναῖκα μὲν γαμέει ἕκαστος, ταύτῃσι δὲ ἐπίκοινα χρέωνται. τὸ γὰρ Σκύθας φασὶ Ἕλληνες ποιέειν, οὐ Σκύθαι εἰσὶ οἱ ποιέοντες ἀλλὰ Μασσαγέται. Τῆς γὰρ ἐπιθυμήσῃ γυναικὸς Μασσαγέτης ἀνήρ, τὸν φαρετρεῶνα ἀποκρεμάσας πρὸ τῆς ἁμάξης μίσγεται ἀδεῶς. Οὖρος δὲ ἡλικίης σφι πρόκειται ἄλλος μὲν οὐδείς· ἐπεὰν δὲ γέρων γένηται κάρτα, οἱ προσήκοντές οἱ πάντες συνελθόντες θύουσί μιν καὶ ἄλλα πρόβατα ἅμα αὐτῷ, ἑψήσαντες δὲ τὰ κρέα κατευωχέονται. Ταῦτα μὲν τὰ ὀλβιώτατά σφι νενόμισται, τὸν δὲ νούσῳ τελευτήσαντα οὐ κατασιτέονται ἀλλὰ γῇ κρύπτουσι, συμφορὴν ποιεύμενοι ὅτι οὐκ ἵκετο ἐς τὸ τυθῆναι. Σπείρουσι δὲ οὐδέν, ἀλλ᾽ ἀπὸ κτηνέων ζώουσι καὶ ἰχθύων· οἱ δὲ ἄφθονοί σφι ἐκ τοῦ Ἀράξεω ποταμοῦ παραγίνονται· γαλακτοπόται δέ εἰσι. Θεῶν δὲ μοῦνον ἥλιον σέβονται, τῷ θύουσι ἵππους. Νόος δὲ οὗτος τῆς θυσίης· τῶν θεῶν τῷ ταχίστῳ πάντων τῶν θνητῶν τὸ τάχιστον δατέονται.'
*
'Για τα έθιμά τους αξίζει να αναφέρω τα εξής. Κάθε άνδρας παίρνει μία γυναίκα, αλλά τις μεταχειρίζονται από κοινού. Οι Έλληνες τη θεωρούν συνήθεια των Σκυθών αυτή, ενώ στην πραγματικότητα ανήκει στους Μεσσαγέτες. Αν ένας άνδρας επιθυμεί μια γυναίκα, το μόνο που έχει να κάνει είναι να κρεμάσει τη φαρέτρα του μπροστά στην άμαξά της κι έπειτα την απολαμβάνει χωρίς φόβο. Έχουν μόνον έναν τρόπο να καθορίζουν την κατάλληλη στιγμή να πεθάνουν, τον εξής: όταν ένας άνδρας είναι πολύ γέρος, όλοι οι συγγενείς του κάνουν μια γιορτή και τον περιλαμβάνουν σε μια γενική θυσία προβάτων· έπειτα, βράζουν τη σάρκα και την τρώνε. Αυτό θεωρούν τον καλύτερο τρόπο να πεθάνει κανείς. Αυτοί που πεθαίνουν από αρρώστια δεν τρώγονται, αλλά θάβονται και θεωρείται ατυχία να μη ζήσει κανείς αρκετά ώστε να θυσιαστεί. Δεν είναι γεωργοί, αλλά ζουν με κρέας και ψάρια, τα οποία αφθονούν στον Αράξη. Πίνουν πολύ γάλα. Ο μόνος θεός που λατρεύουν είναι ο ήλιος, στον οποίο θυσιάζουν άλογα, γιατί πιστεύουν ότι θυσιάζουν το γρηγορότερο ζώο στον ταχύτερο θεό.'
Ηρόδοτος, Ιστορία 1: Κλειώ, μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, εκδ. Κάκτος