[...] Κανένας ἀπὸ μᾶς δὲν ξέρει ἀκριβῶς τί εἶναι καὶ κανένας δὲν μπορεῖ νὰ ἐγγυηθεῖ γιὰ τὸ τί θὰ κάνει σὲ ἀναπάντεχες καὶ λίγο σοβαρότερες περιστάσεις ἀπὸ αὐτὲς ποὺ συνθέτουν τὸν συνηθισμένο καμβὰ τῆς ὕπαρξης. Περνᾶμε τὴ ζωή μας μὲ διερωτήσεις καὶ μὲ ἐξερευνήσεις τοῦ ἑαυτοῦ μας. Οἱ πράξεις μας μᾶς ἀποκαλύπτουν στὸν ἑαυτό μας ὅσο καὶ στοὺς ἄλλους. Καὶ ὅσο περισσότερο πλησιάζουμε τὸν σκοπό μας, τόσο περισσότερο διευρύνεται ἡ ἔκσταση αὐτοῦ ποὺ μᾶς ἀπομένει νὰ ἀνακαλύψουμε. [...]
*
Οἱ παράλογες ἤ βλαβερὲς ἰδέες, ἀκόμη κι ὅταν δὲν ἐκφράζονται, διαδίδονται πολὺ πιὸ εὔκολα ἀπ’ ὅσο οἱ ὑγιεῖς ἰδέες ποὺ διακηρύσσονται ἀπὸ τὸ ὕψος τοῦ βήματος ἤ τῆς καθέδρας, ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἡ πιὸ κρυφὴ ἀσθένεια εἶναι ἀσύγκριτα πιὸ μεταδοτικὴ ἀπὸ τὴν πιὸ ἐμφανῆ ὑγεία.
*
Ἔρχεται στὴ ζωή μας μιὰ στιγμή, ὅπου δὲν ἔχουυμε ἄλλο ἄσυλο ἀπὸ τὴ σκέψη. Αὐτὸ δὲν εἶναι καθόλου, ὅπως διατείνονται μερικοί, μιὰ δίκαιη τιμωρία τῆς περηφάνειας. Διότι δὲν εἶναι τόσο περηφάνεια ὅσο ταπεινότητα τὸ νὰ ζητᾶς νὰ καταλάβεις. Πρόκειται γιὰ τὴν πικρὴ ἀνταμοιβὴ τῆς ἀλήθειας ποὺ παίρνει τὸν δρόμο τῆς φυγῆς.
*
«Ἡ ἀνάμηση εἶναι τὸ σημεῖο τομῆς μεταξὺ πνεύματος καὶ ὕλης», λέει ὁ Μπεργκσόν. Αὐτὸ εἶναι σωστὸ ἀπὸ ἀνθρώπινη ὀπτική, ἀλλὰ κατὰ βάθος δὲν λέει τίποτε, ἀφοῦ τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ὕλη, ὄντας ἕνα πρᾶγμα, δὲν ἔχουν σημεῖο τομῆς. Τὸ πνεῦμα εἶναι ὕλη ποὺ θυμᾶται. Καὶ ἡ ὕλη εἶναι πνεῦμα ποὺ ξεχνάει.
*
Ὅλα πάντοτε τακτοποιοῦνται σὲ βάρος ἐκείνων ποὺ δὲν εἶναι εὑτυχισμένοι.
*
Ζοῦμε ἀληθινά, ἔχουμε ζήσει ἀληθινά, μόνο σὲ ὅ,τι ἀγαπᾶμε, σὲ ὅ,τι ἀγαπἠσαμε. Ὅλα τὰ ὑπόλοιπα δὲν ἀφήνουν ἴχνη.
*
Ἔνας Θεὸς ποὺ τιμωρεῖ εἶναι ἕνας Θεὸς ποὺ παραιτεῖται ὁμολογώντας πὼς γελάστηκε.
*
Κάθε πίστη εἶναι προσωρινὴ ἀφοῦ, στ’ ἀλἠθεια, δὲν εἶναι παρὰ ὁ καρπὸς μιᾶς ἀναζήτησης ποὺ δὲν θὰ ἔχει τέλος.
Μορίς Μέτερλινκ, Μαίτερλινκ: Επιλογή από το Έργο του, μτφρ. Χαρά Μπακονικόλα, εκδ. Στιγμή
* * *
'Τὰ θέματα ποὺ ἀπασχόλησαν ἀκατάπαυστα τὸν Μαίτερλινκ, ὅπως φαίνεται καθαρὰ ἀπὸ τοὺς προσανατολισμοὺς τῶν δοκιμίων του, εἶναι ὁ χρόνος καὶ ὁ χῶρος, ἡ ὕλη καὶ ἡ κίνηση, ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀθανασία, τὰ θεμέλια τῶν μεγάλων ἀρχαίων θρησκειῶν, τὸ θρησκευτικὸ αἴσθημα καὶ ἡ οὐσία τοῦ θείου, ἡ ζωὴ τῶν φυτῶν (καὶ δὲν ἐννοῦμε μόνο τὸ πασίγνωστο, ἔξοχο κείμενό του γιὰ τὴ νοημοσύνη τῶν λουλουδιῶν) καὶ τῶν ζώων (κυρίως κάποιων ἐντόμων), ἡ κοσμολογία καὶ ἡ φυσική, τὸ μυστήριο τῆς ψυχῆς καὶ τὰ παραψυχικὰ φαινόμενα, τὸ θέατρο, οἱ πολιτισμικὲς ἀξίες.
Στὴν πνευματικὴ πορεία τοῦ στοχαστῆ, διακρίνουμε μιὰ γοητευτικὴ ὅσμωση πολλῶν στοιχείων πού, στὴ φιλοσοφικὴ παράδοση τῆς Εὐρώπης, δημιούργησαν ποικίλα δυαρχικὰ συστήματα, ἀλλὰ καὶ μισαλλόδοξους μονισμούς. Θεὸς καὶ ἄνθρωπος, πνεῦμα καὶ ὕλη, ὀργανικὴ καὶ ἀνόργανη ζωή, ζωὴ καὶ θάνατος, ἀνώτερες καὶ κατώτερες μορφὲς ζωῆς, μικρόκοσμος καὶ μακρόσκομος, παρουσία καὶ ἀπουσία, χρόνος καὶ αἰωνιότητα, χῶρος καὶ ἄπειρο, δυνάμεις τοῦ ἀγαθοῦ καὶ τοῦ κακοῦ, ἁγιότητα καὶ ἁμαρτία, ὁρατὸ καὶ ἀόρατο, πεπρωμένο καὶ συνείδηση δὲν ἀξιολογοῦνται, ἐδῶ, ὡς δίπολα (λογικά, ἠθικὰ ἤ γνωσιακά), οὔτε κἄν ὡς ἀληθινὲς ἀντιθέσεις. Τὰ πάντα ζοῦν μέσα στὴν αἰωνιότητα καὶ μέσα στὸ ἄναρχο πᾶν, ἄρα δὲν μποροῦμε νὰ διακρίνουμε ἀληθινὴ ἑτερότητα ἤ ἀπόσταση μεταξὺ τῶν «ἀντιθέτων». Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, τίποτε δὲν προκύπτει ἀπὸ μηδέν, ὅπως καὶ τίποτε δὲν χάνεται μέσα στὸ μηδέν, ἀφοῦ τὸ μηδὲν εἶναι ἀσύλληπτο, ἄρα καὶ ἀνυπόστατο.'
Χαρά Μπακονικόλα, από την 'Εισαγωγή' της έκδοσης