'Όταν μιλώ για τον αμερικανικό «τρόπο ζωής», είναι για να υπογραμμίσω την ουτοπία, τη μυθικήκοινοτυπία, το όνειρο και τη μεγαλοπρέπειά του. Αυτή η φιλοσοφία που ενυπάρχει όχι μόνο στην τεχνική ανάπτυξη, αλλά και στην υπέρβαση της τεχνικής στο υπερβολικό παιχνίδι της τεχνικής, όχι μόνο στη νεωτερικότητα, αλλά και στο υπέρμετρο των μοντέρνων μορφών (είτε είναι το κάθετο δίκτυο της Νέας Υόρκης είτε είναι το οριζόντιο δίκτυο του Λος Άντζελες), όχι μόνο στην κοινοτυπία, αλλά και στις αποκαλυπτικές μορφές της κοινοτυπίας, όχι μόνο στην πραγματικότητα της καθημερινής ζωής, η οποία, έτσι όπως είναι, παρουσιάζει όλους τους χαρακτήρες της μυθοπλασίας. Είναι αυτός ο μυθοπλαστικός χαρακτήρας που είναι συναρπαστικός. Η μυθοπλασία όμως δεν είναι το φαντασιακό. Είναι αυτό που προεικάζει το φαντασιακό πραγματοποιώντας το. Σε αντίθεση με τη δική μας κίνηση, που είναι η προετοιμασία της πραγματικότητας με το να τη φανταζόμαστε, ή με το να την αποφεύγουμε εξιδανικεύοντάς την. Για τον λόγο αυτό δεν θα είμαστε ποτέ στην αληθινή μυθοπλασία, προορισμός μας είναι το φαντασιακό και η νοσταλγία του μέλλοντος. Ο αμερικανικός τρόπος ζωής, αυτός, είναι αυθόρμητα μυθοπλαστικός, εφόσον είναι υπέρβαση του φαντασιακού στην πραγματικότητα.
Επίσης η μυθοπλασία δεν είναι ούτε η αφαίρεση, και εάν υπάρχει ένα είδος αναπηρίας της Αμερικής σε σχέση με την αφαίρεση, αυτή η ανικανότητα περιβάλλεται με μια ένδοξη μορφή στην άγρια της καθημερινής ζωής, σ’ αυτή την εμπειρική μεγαλοφυία που πραγματικά μας εκπλήσσει. Ίσως αυτή η πετυχημένη επανάσταση δεν έχει πλέον απολύτως την έννοια που της απέδιδε ο Τοκβίλ, μιας αυθόρμητης κίνησης του δημόσιου πνεύματος, μιας αυθόρμητης και συγκεκριμένης μορφής διευθέτησης των ηθών έτσι ώστε να προσαρμόζονται στις μοντέρνες αξίες. Περισσότερο από ό,τι στην κίνηση των θεσμών, είναι στην απελευθέρωση των τεχνικών και των εικόνων που πρέπει να ψάξουμε την ένδοξη μορφή της αμερικανικής πραγματικότητας, στην ανήθικη δυναμική των εικόνων, στο όργιο των αγαθών και των υπηρεσιών, όργιο δύναμης και άχρηστης ενέργειας (αλλά ποιος θα πει πού σταματά η χρήσιμη ενέργεια;), όπου πολύ περισσότερο εκδηλώνεται το διαφημιστικό απ’ ό,τι το δημόσιο πνεύμα. Τελικά όμως αυτά είναι χαρακτηριστικά απελευθέρωσης και ακόμα και η αισχρότητα αυτής της κοινωνίας είναι το σημείο της απελευθέρωσής της. Απελευθέρωση όλων των εντυπώσεων, μερικές από τις οποίες είναι τελείως υπερβολικές και χαμερπείς, ακριβώς όμως: το άκρον άωτον της απελευθέρωσης, η λογική συνέπειά της, είναι στο θεαματικό όργιο, στην ταχύτητα, στο στιγμιαίο της αλλαγής, στη γενικευμένη εκκεντρικότητα. Η πολιτική απελευθερώνεται στο θέαμα, στη διαφημιστική εντύπωση που επιδιώκεται πάση θυσία, η σεξουαλικότητα απελευθερώνεται στο θέαμα, στη διαφημιστική εντύπωση που επιδιώκεται πάση θυσία, η σεξουαλικότητα απελευθερώνεται σε όλες τις ανωμαλίες της και τις διαστροφές της (συμπεριλαμβανομένης και της άρνησής της η οποία δεν είναι παρά ένα αποτέλεσμα υπέρτηξης της σεξουαλικής απελευθέρωσης), τα ήθη, τα έθιμα, το σώμα και η γλώσσα απελευθερώνονται στην επιτάχυνση της μόδας. Απελευθερωμένος δεν είναι ο άνθρωπος μέσα στην ιδανική πραγματικότητά του, την εσωτερική του αλήθεια ή τη διαφάνειά του ― απελευθερωμένος είναι ο άνθρωπος που αλλάζει χώρο, που κυκλοφορεί, που αλλάζει φύλο, ρούχα, ήθη, ανάλογα με τη μόδα και όχι ανάλογα με την ηθική, που αλλάζει γνώμη σύμφωνα με τα πρότυπα γνώμης και όχι σύμφωνα με τη συνείδηση. Εξάλλου οι άνθρωποι των ολοκληρωτικών χωρών ξέρουν καλά ότι εκεί βρίσκεται η αληθινή ελευθερία, αυτό μόνο ονειρεύονται: τη μόδα, τα πρότυπα, τα είδωλα, το παιχνίδι των εικόνων, το να μπορούν να κυκλοφορούν για να κυκλοφορούν, τη διαφήμιση, τη διαφημιστική παραφορά. Εν ολίγοις το όργιο. Κι εδώ πρέπει να πούμε ότι είναι η Αμερική που πραγματοποίησε με τρόπο συγκεκριμένο, τεχνικό, αυτό το όργιο απελευθέρωσης, αυτό το όργιο της αδιαφορίας, της αποσύνδεσης, της επίδειξης και της κυκλοφορίας. Δεν ξέρω τι απομένει από την πετυχημένη επανάσταση για την οποία μιλούσε ο Τοκβίλ, αυτήν της πολιτικής ελευθερίας και της ποιότητας του δημόσιου πνεύματος (η Αμερική προσφέρει σήμερα σ’ αυτόν τον τομέα τα άριστα και τα χείριστα), αλλά έχει σίγουρα πετύχει αυτήν εδώ την επανάσταση, ενώ εμείς, αφού αποτύχαμε στις ιστορικές μας επαναστάσεις, τώρα χάνουμε και τούτην εδώ επίσης. Αυτές τις λογικές συνέπειες της νεωτερικότητας, της επανάστασης του τρόπου ζωής, ως τις υπερβολές τους, τις απορροφούμε παρά τη θέλησή μας, σε δόσεις ομοιοπαθητικές, μ’ ένα ανάμεικτο συναίσθημα γοητείας και μνησικακίας. Σερνόμαστε στην Ευρώπη μέσα στη λατρεία της διαφοράς, είμαστε λοιπόν ανάπηροι σε σχέση με τη ριζική νεωτερικότητα, που στηρίζεται στην αδιαφορία. Γινόμαστε μοντέρνοι και αδιάφοροι με μισή καρδιά, εξ ου και η μικρή λάμψη της νεωτερικότητάς μας, εξ ου και η απουσία μοντέρνου πνεύματος σε ό,τι αναλαμβάνουμε. Δεν έχουμε καν το κακό πνεύμα της νεωτερικότητας, αυτό που σπρώχνει την καινοτομία ως την παραδοξότητα, και ξαναβρίσκει έτσι ένα είδος φανταστικής αλήθειας.'
Ζαν Μποντριγιάρ, Αμερική, μτφρ. Νικόλας Χρηστάκης, εκδ. Futura