ARRIVAL
Bitter roseblood from dead grapes,
Miniature rivets, flowing on cracked lips.
Old men fighting death in secret corners,
Time rushing wildly through terrified streets.
Odors of laughter reach the nostrils,
Pure poetry from the mouths of children,
Waves of dark flames batter the dawn.
The crawling day arrives, on skinned
Knees.
* * *
SMALL MEMORIAM FOR MYSELF
Beyond the reach of scorn, lust is freed of its vulgar face.
No more blanch of terror at reality's threat of sadness.
No blend of grief can cause the death of laughter now.
In rememberance of certain lights I have seen go out,
I have visualized pathetic rituals and noisy requiems,
Composed of metaphysical designs of want and care.
Bob Kaufman, The Ancient Rain: Poems 1956-1978, publisher: New Directions Publishing Corporation
LOST WINDOW
Tall strips of carrion moonlight.
Sparing only stars.
Giant bees gliding along the sidewalks,
Lonely insects, stinrging each other.
Unknowing victims, mounting feathery scaffolds.
Lines of tired aprons dancing mobile-like
Across lit stages of air.
Minutepieces of death, flinging themselves
Across crowded intersections.
Muted sobbing of a hidden child,
Filters over the sill
Of a secret window, hidden
In the dark corner
Of evening.
* * *
BELIEVE, BELIEVE
Believe in this. Young apple seeds,
In blue skies, radiating young breast,
Not in blue-suited insects,
Infesting society's garments.
Believe in the swinging sounds of jazz,
Tearing the night into intricate shreds,
Putting it back together again,
In cool logical patterns,
Not in the sick controllers,
Who created only the Bomb.
Let the voices of dead poets
Ring louder in your ears
Than the screechings mouthed
In mildewed editorials.
Listen to the music of centuries,
Rising above the mushroom time.
Bob Kaufman, Cranial Guitar ('Golden Sardine'), publisher: Coffe House Press
'Η εναλλακτική της αντιστοιχίας επιλογή είναι η συνεκτικότητα, δηλαδή ένα σύστημα πεποιθήσεων οι οποίες στηρίζουν η μία την άλλη βάση των λογικών τους σχέσεων. Οι πεποιθήσεις είναι, λοιπόν, αληθείς αν συνδέονται συνεκτικά με άλλες πεποιθήσεις. Ποιο είναι όμως το ποιον των αποφάνσεων που δηλώνουν ότι έχω την τάδε πεποίθηση ή ότι οι πεποιθήσεις μου συνδέονται με τον τάδε τρόπο; Εάν δεν είναι αληθείς simpliciter, κατά τη μινιμαλιστική μου έννοια περί αντιστοιχίας, πώς μπορώ να ισχυριστώ ότι οι πεποιθήσεις μου (όποιες είναι πράγματι οι πεποιθήσεις μου!) αληθεύουν (κατά την έννοια της συνεκτικότητας) δυνάμει του γεγονότος (αντιστοιχία και πάλι;) ότι όντως συνδέονται συνεκτικά; Συνεπώς, αν υπάρχουν γεγονότα αναφορικά με το πώς συνδέονται μεταξύ τους οι πεποιθήσεις, τότε ίσως να μην είναι και τόσο μεγάλο βήμα το να αποδεχθούμε ότι υπάρχουν γεγονότα αναφορικά με το πώς σχετίζονται οι πεποιθήσεις με τον κόσμο.'
'[...] οι εξελίξεις στη σύγχρονη θεωρητική φυσική δεν φαίνεται να παρέχουν βάση για τη διατύπωση πειστικών επιχειρημάτων που να μας υποχρεώνουν να παραδεχθούμε ότι η ανθρώπινη συνείδηση και η υποκειμενική αυτεπίγνωση διαδραματίζουν στον φυσικό κόσμο έναν ρόλο βαθύτερο απ’ ότι πιστευόταν παλιότερα.
Έτσι, παραμένει ζωντανή η ρεαλιστική αντίληψη περί ενός φυσικού κόσμου ο οποίος υπάρχει ανεξάρτητα από τους λογισμούς και τους ρεμβασμούς μας. Εν τούτοις, αυτός ο κόσμος ενδέχεται σε θεμελιώδεις απόψεις του να είναι πολύ διαφορετικός απ’ ό,τι υποθέταμε στην κλασική φυσική.'
'Η αναγωγική ιεραρχία που θεμελιώνει ολόκληρη την επιστήμη πάνω στις ιδιότητες των επιμέρους σωματιδίων αποδεικνύεται [...] εσφαλμένη. Αυτό φαίνεται με τον σαφέστερο δυνατό τρόπο στην επιμονή που δείχνει η ορθόδοξη ερμηνεία της σχολής της Κοπεγχάγης στη θέση σύμφωνα με την οποία προκειμένου να διατυπώσουμε μια θεωρία περί των μικροσυστημάτων, χρειάζεται προηγουμένως να κάνουμε χρήση της κλασικά περιγραφόμενης πειραματικής διάταξης που καθιστά δυνατή την εκδήλωση των ιδιοτήτων τούτων των μικροσυστημάτων, ενώ ταυτοχρόνως αναγνωρίζουμε ότι η μακροσκοπική διάταξη υπό μία έννοια αποτελείται από μικροσκοπικά συστατικά, όμως υπό μιαν άλλη δεν είναι δυνατόν να αναχθεί σε αυτά.
Δεν χωράει αμφιβολία ότι η αποτυχία της επιμεροκρατίας (particularism) - όρος τον οποίο πρότεινε ο φιλόσοφος Paul Teller- αποτελεί μια αναθεώρηση, από τις βαθύτερες που έχει γνωρίσει η έσχατη μεταφυσική μας Weltanschauung, την οποία μάλιστα καλλιέργησε η πλέον θεμελιώδης φυσική θεωρία μας, η κβαντική μηχανική. Η αποτυχία αυτή θα σπείρει αρκετές αμφιβολίες και αναφορικά με το ερώτημα του αν είναι πρακτικά εφικτή μια θεωρία των πάντων [...].'
'[...] ορθώνεται το συμπέρασμα [...] ότι [...] το να γνωρίζουμε τις ιδιότητες ενός μοναδικού στοιχειώδους σωματιδίου δεν είναι ποτέ αρκετό, ότι η εφαρμογή της κλασικής μεθόδου της ανάλυσης προκειμένου να αντιμετωπίσουμε σύνθετες ολότητες θα αποτύχει κατ’ αρχήν. Θεωρώντας τα πράγματα μέσα από τα μάτια του Θεού, μια ΘτΠ πιθανόν να παραμένει δυνατή, όμως η συγκρότησή της σε πρακτικό επίπεδο θα ήταν ασύγκριτα πιο περίπλοκη από οτιδήποτε προέβλεψαν ποτέ οι ΘτΠ που βασίζονται στην ορθόδοξη κβαντική μηχανική. Για να συμπυκνώσουμε την ουσία του θέματος σε ένα λακωνικό απόφθεγμα: για να κατανοήσουμε έστω και το παραμικρό, χρειάζεται να κατανοήσουμε τα πάντα. Προκειμένου να οικοδομήσουμε μια θεωρία των πάντων που να προχωρεί πέραν των στατιστικών προβλέψεων της ορθόδοξης κβαντικής μηχανικής, θα χρειαστεί να μελετήσουμε την ασύλληπτη πληθώρα φυσικών μεγεθών τα οποία προκύπτουν από την παραβίαση της αρχής της ΟΣΤΠ {Οντολογική Συγκειμενικότητα των Παρατηρητών}. Βεβαίως, σε ορισμένες καταστάσεις τα «διακεκριμένα» πατατηρητά ενδέχεται να έχουν τις ίδιες τιμές, οπότε, στην περίπτωση που η κβαντομηχανική κατάσταση είναι παραγαντοποιήσιμη, μπορεί να ανακτηθεί μια οντολογία ενεργών τοπικών ατομικών οντοτήτων· σε άλλες όμως καταστάσεις, τις πεπλεγμένες, μια τέτοια προσδοκία μοιάζει ολωσδιόλου παραπλανητική.'
Μάικλ Ρέντχεντ [Michael Redhead], Από τη Φυσική στη Μεταφυσική, μτφρ. Γιώργος Κατσιλιέρης & Αθανάσιος Σαμαρτζής, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
'Πάντοτε με ενοχλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τους νόμους όπως τους καταλαβαίνουμε σήμερα, μια υπολογιστική μηχανή χρειάζεται έναν άπειρο αριθμό λογικών πράξεων για να υπολογίσει τί συμβαίνει σ’ ένα εξαιρετικό μικρό κομμάτι χώρου και σ’ ένα εξαιρετικά μικρό διάστημα χρόνου. Πώς είναι δυνατό να συμβαίνουν όλα αυτά σ’ αυτό το ελάχιστο κομμάτι χώρου; Γιατί πρέπει ν’ απαιτούνται τόσες λογικές πράξεις για να βρει κανείς τί συμβαίνει σ’ αυτόν τον μικρό χώρο και χρόνο; Συχνά, λοιπόν, διατυπώνω την άποψη ότι θα φτάσει κάποια στιγμή που η φυσική δεν θα χρειάζεται μαθηματική διατύπωση: στο τέλος θ’ αποκαλυφθεί ο μηχανισμός, και οι νόμοι θ’αποδειχτούν απλοί όπως οι κανόνες της ντάμας, παρ’ όλες τις εμφανείς περιπλοκότητες. Αυτή η άποψη, όμως, μοιάζει με τις άλλες του είδους «Μου αρέσει, δεν μου αρέσει». Και δεν είναι καλό να είναι κανείς προκατειλημμένος σ’ αυτά τα πράγματα.'
Ρίτσαρντ Φάινμαν, Ο Χαρακτήρας του Φυσικού Νόμου, μτφρ. Ελένη Πιπίνη, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
'[...] για τις μικρές πόλεις όπου έχει εγκατασταθεί εδώ και λίγο καιρό ένας άνθρωπος που δεν είναι απ' τα μέρη, για τον οποίο δεν γνωρίζουμε και πολύ καλά από πού έρχεται, αλλά που είναι σημαντικός και που κάνει εκεί το καλό και τα παλιά αμαρτήματα που επιζούν σε έναν τέτοιο συνεργό που νομίζαμε ξεχασμένο και τα οποία επανεμφανίζονται και, όντας ικανά να θέσουν σε κίνδυνο τη φήμη σας, δίνουν στις τύψεις μια ενέργεια που είχαν χάσει μέσα από την αλλαγή όλων των συνηθειών και το γλυκό παγκόσμιο κύρος. Όλα τα πράγματα που δεν μπορείται να δείτε πηγαίνοντας να επισκεφτείτε το σπουδαίο άνθρωπο ακόμα και θαυμάζοντας το βάθος των ματιών του, όχι περισσότερο από ό,τι κοιτάζοντας τα μάτια ενός ερωτευμένου ή επιπλέον ακούγοντάς τον να λέει : "Πόσο όμορφη είναι", δεν μπορείτε να φανταστείτε την ιδιαίτερη γοητεία και τα όνειρα, από τα οποία είναι πλεγμένος, που έκανε να περικλείσει μέσα στην ψυχή του η αγάπη του για κάποια γυναίκα.'
από το 'Η Ποίηση ή Οι Μυστηριώδεις Νόμοι'
*
Εξαντλημένος που τόσο υπέφερα, πιο καταπονημένος ακόμα που αγάπησα
Η ζωή αφού με τα πέρατά της με γοήτεψε
Σφίγγει ολόγυρά μου τον μονότονό της κύκλο
Και το όνειρό μου νιώθοντας τον ορίζοντά του κλειστό
Μελαγχολικά ανδειπλώνεται και απορεί
Ποιος ξέρει ακούγοντας το φθινόπωρο τόσο συγκινητικό
Εάν πνίγει έναν λυγμό ή εάν συγκρατεί ένα τραγούδι
Τόσο σοβαρό όσο η ώρα και σαν εκείνη διφορούμενο
Η καδριά μου δίχως να το γνωρίζει διερχόταν μια καμπή.
*
Στον Robert de Billy
Το πνεύμα σου, χρυσάνθεμο θεϊκό
Οδυνηρό με μεγαλοπρέπεια,
Μια μέρα θα μας ξαναπεί τα θέματα
Του πόνου της ομορφιάς.
Μαρσέλ Προυστ, Ποιήματα, μτφρ. Ελένη Κόλλια, εκδ. Ηριδανός
Το Δέκατο Πέμπτο Κλειδί
Ω Εσύ, Κυβερνήτη της Πρώτης Φλόγας, υπό τα φτερά του οποίου υπάρχουν 6739 οίτινες εξυφαίνουν την Γη με ξηρασία: όστις γνωρίζει το μέγα όνομα Αρετή και τον Θρόνο της Τιμής. Κινηθείτε λοιπόν και εμφανιστείτε. Αποκαλύψατε τα μυστήρια της δημιουργίας σας. Έστε φιλικοί μαζί μου διότι εγώ ειμί ο υπηρέτης του ίδιου Θεού, ο αληθής λάτρης του Υψίστου.
από Τα Κλειδιά του Ενώχ και το Κάλεσμα των Αιθέρων του Γιώργου Μπαλάνου, εκδ. Locus 7
'Ο ήρωας της τραγωδίας δεν αποκαλύπτεται, όπως φαντάζεται η νεότερη αισθητική, στον αγώνα εναντίον της μοίρας· δεν υποφέρει αυτό που του αξίζει. Τυφλός μάλλον και με καλυμμένο κεφάλι ορμά στη συμφορά του: και η απεγνωσμένη αλλά ευγενής χειρονομία με την οποία αρθρώνεται μπροστά σ’ αυτό τον κόσμο, του οποίου τη φρίκη έχει αναγνωρίσει, μπαίνει σαν αγκάθι στην ψυχή μας. Αντίθετα, η διαλεκτική είναι κατ’ ουσίαν οπτιμιστική: πιστεύει στην αιτία και στο αποτέλεσμα και έτσι σε μια αναγκαλια σχέση πταίσματος και τιμωρίας, αρετής και ευτυχίας: οι αριθμητικοί υπολογισμοί της δεν πρέπει να αφήνουν υπόλοιπο: αρνείται καθετί που δεν μπορεί να αναλύσει με τις έννοιές της. Η διαλεκτική πετυχαίνει πάντα τον σκοπό της· κάθε συμπέρασμα είναι μια γιορτή· η διαύγεια και η συνειδητότητα είναι ο μόνος αέρας μέσα στον οποίο μπορεί να αναπνεύσει. Όταν εισέρχεται το στοιχείο αυτό στην τραγωδία, γεννιέται ένας δυϊσμός σαν εκείνον ανέμεσα σε μέρα και νύχτα, μουσική και μαθηματικά. Ο ήρωας, ο οποίος οφείλει να υπερασπιστεί τις πράξεις του με επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα, βρίσκεται σε κίνδυνο να χάσει τον οίκτο μας: διότι η δυστυχία που τον χτυπά δεν δείχνει πια τίποτε άλλο εκτός από το ότι έκανε λάθος υπολογισμό. Η δυστυχία όμως που προκαλείται από λάθος υπολογισμό είναι μάλλον μοτίβο κωμωδίας. Όταν η ευχαρίστηση με τη διαλεκτική κατέστρεψε την τραγωδία, γεννήθηκε η νέα κωμωδία με τον μόνιμο θρίαμβό της της πονηρίας και του δόλου.'
Φρίντριχ Νίτσε, 'Ο Σωκράτης και η τραγωδία' από το Κείμενα για την Ελλάδα, μτφρ. Ζήσης Σαρίκας, εκδ. Πανοπτικόν
'So when I came to New York I was prepared then to be an intellectual. You know what I’m saying, oh, now I know things. But the only thing you don’t know is what you'll have to face. You don’t know the nature of the struggle that you have to get it. So I arrived and I was standing in San Juan one afternoon crying because I was reading a poem in the New Yorker and I said, I can never write a poem like that-about bird baths, trips to Connecticut, the 508 out of New York to Connecticut, I could never write like that. So I said, there must be something I can do with my life. I know what, I can write my own poetry. I can write it as it comes out of me, as messed up as that is, as broke down, as urbanly challenged, as ethnically squashed, that will be my poetry. And I will be so arrogant as to claim it and to say, this is my poetry, right here.'
Amiri Baraka, 'Pulling it down or The good manners of vampires', from the anthology Beats at Naropa, publisher: Coffee House Press