προγραφές

'νέας γὰρ παρθένους αἰδούμεθα
ὄχλῳ πελάζειν κἀπιβωμιοστατεῖν.'

'κἄν ἀπαλλαγὴ πὀνων
καὶ νόστος ὑμῖν εὑρεθῇ ποτ’ ἐκ θεῶν,
μέμνησθε τὴν σώτειραν ὡς θάψαι χρεών.
κάλλιστά τοι δίκαιον· οὐ γὰρ ἐνδεὴς
ὑμῖν παρέστην, ἀλλὰ προύθανον γένους.
τάδ’ ἀντί παίδων ἐστί μοι κειμήλια
καὶ παρθενείας, εἴ τι δὴ κάτω χθονός·
εἴη γε μέντοι μηδέν. εἰ γὰρ ἕξομεν
κἀκεῖ μερίμνας οἱ θανούμενοι βροτῶν,
οὐκ οἶδ’ ὅποι τις τρέψεται· τὸ γὰρ θανεῖν
κακῶν μέγιστον φάρμακον νομίζεται.'

*

'Το ’χουμε σε ντροπή να στέκουν πλάι
στους βωμούς και κατάντικρυ στον κόσμο
πρωτόχνουδες παρθένες·'

'Κι αν κάποτε θα δώσουν τέλος
στά βάσανά σας οι θεοί και στην πατρίδα
ξαναγυρίσετε, να θυμηθείτε
εκείνη που σας έσωσε πως πρέπει
στη γη σας να τη θάψετε· αξίζω
τις πιο λαμπρές τιμές. Γιατί δεν ήμουν
ανώφελη σ’ εσάς, μα έχω πεθάνει
για τη γενιά μου. Ετούτα έχω στολίδια
αντί παιδιών και παρθενιάς, αν κάτι
στον Κάτω Κόσμο υπάρχει· όμως μακάρι
να μην υπάρχει τίποτα. Αν φροντίδες
κι εκεί στον Άδη βρούμε οι πεθαμένοι,
τότε δεν ξέρω πού μπορεί κανένας
να πάει. Γιατί ο θάνατος, λογιάζουν,
στις συμφορές λυτρωτής είναι μέγας.'

Ευριπίδης, Ηρακλείδαι, μτφρ. Τάσος Ρούσσος, εκδ. Κάκτος

'ἔνεστι δ’ οἶκτος ἀμαθίᾳ μὲν οὐδαμοῦ,
σοφοῖσι δ’ ἀνδρῶν· καὶ γᾶρ οὐδ’ ἀζήμιον
γνώμην ἐνεῖναι τοῖς σοφοῖς λίαν σοφήν.'

*

'Στους άξεστους συμπόνια δεν υπάρχει,
μόνο στους γνωστικούς· γνώμη δεν έχει
σοφή ο σοφός χωρίς και να υποφέρει.'

Ευρυπίδης, Ηλέκτρα, μτφρ. Τάσος Ρούσσος, εκδ. Κάκτος

'[...] ὁ μὲν χωρίζων λόγος ἡδύ τε καὶ δίκαιον καὶ ἀγαθόν τε καὶ καλὸν πιθανός γ’, εἰ μηδέν ἕτερον, πρὸς τό τινα ἐθέλειν ζῆν τὸν ὅσιον καὶ δίκαιον βίον, [...].'

'[...] τὰ μὲν ἄδικα τῷ τοῦ δικαίου ἐναντίως φαινόμενα, ἐκ μὲν ἀδίκου καὶ κακοῦ ἑαυτοῦ θεωρούμενα ἡδέα, τὰ δὲ δίκαια ἀηδέστατα, ἐκ δὲ δικαίου πάντα τἀναντία παντί πρὸς ἀμφότερα.'

*

'[...] ο συλλογισμός που δεν διαχωρίζει το ευχάριστο από το ένα μέρος και το δίκαιο ή το καλό από το άλλο, έστω και αν δεν πετυχαίνει τίποτα περισσότερο, έχει τουλάχιστον τη δυναμη να πείθει τους ανθρώπους να ζουν με σεμνότητα και δικαιοσύνη.'

'Η αδικία φαίνεται πιο ευχάριστη στον εχθρό της δικαιοσύνης, γιατί τη βλέπει από τη δική του πλευρά που είναι άδικη και κακή. Η δικαιοσύνη, από το άλλο μέρος, του φαίνεται πολύ δυσάρεστη. Από την άποψη όμως του δίκαιου ανθρώπου και οι δύο περιπτώσεις φαίνονται αντίθετες.'

Πλάτων, Νόμοι: Τόμος 1, μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, εκδ. Κάκτος

'Ἀπὸ τὸν ἔξω κόσμο μονάχα ἀναλαμπές, οἱ αἰσθήσεις μου εἶναι ὅλες στραμμένες σὲ μένα. Σκοτεινὸς καὶ βουβὸς καὶ ἀνούσιος, δὲν εἶμαι γιὰ τὰ νύχια τους. Εἶμαι μακριὰ ἀπ’ τοὺς θορύβους τῆς ἀνάσας καὶ τοῦ αἵματος, ἔγκλειστος.'

'Νὰ ζεῖς καὶ νὰ δίνεις ζωή. Πρὸς τί νὰ τὰ βάζουμε μὲ τὶς λέξεις, δὲν εἶναι πιὸ σκάρτες ἀπ’ αὐτὸ ποὺ πλασσάρουν.'

'Καὶ μετὰ να ζήσω, μέχρι ποὺ να νιώσω, πίσω ἀπ’ τὰ κλειστά μου μάτια, νὰ κλείσουν ἅλλα μάτια. Ὡραίο τέλος.'

'Καὶ ἦταν, ἄν καὶ λιγότερο περιγραπτό, σὰν τὸ ἐξανέμισμα δυὸ μικρῶν σωρῶν λεπτῆς ἄμμου, ἤ σκόνης ἴσως ἤ στάχτης, ὄχι τοῦ ἴδιου μεγέθους, ἀλλὰ ποὺ μικραίνουν κατὰ κάποιο τρόπο παράλληλα, ἄν αὐτὸ λέει τίποτα, ἀφήνοντας πίσω τους, τὸ καθένα στὴ θέση του, τὸ ὑπέροχο πράγμα ποὺ λέγεται ἀπουσία.'

'Καὶ τὶ δὲν ἦταν πάντα τὸ ὄνειρό μου στὸ βάθος, τόσες χορδὲς καὶ ποτὲ οὔτε ἕνα βέλος. Μάλιστα, αὐτὸ εἶμαι τώρα, ἕνα ὑπέργηρο ἔμβρυο, σεβάσμιο καὶ παράλυτο, ἡ μάνα μου πάει, τὴ σάπισα, θὰ μὲ ξεγεννήσει μέσω γάγγραινας, μπορεῖ νά ’ναι κι ὁ μπαμπὰς στὸ πανηγύρι, θὰ ὁρμήσω σκούζοντας μὲ τὸ κεφάλι μπροστά, γραμμὴ στὸ όστεοφυλάκιο, μπά, δὲ θὰ σκούξω, δὲν ἀξίζει τὸν κόπο. Τὸ τὶ παραμύθια μοῦ ἔχω πεῖ, ἔτσι κολλημένος στὴ σάπια βλέννα, κι ὅλο νὰ πρήζομαι, νὰ πρήζομαι, λέγοντας, Τὸν κρατάω ἐπιτέλους τὸ μύθο μου.'

'Τὰ σαραβαλιασμένα ἀπὸ τὴ φρίκη μάτια χασομερᾶνε πανάθλια πάνω σὲ ὅλα ἐκεῖνα ποὺ ἱκέτευαν τόσον καιρό, σὲ μιὰ τελευταία προσευχὴ, τὴ μόνη ἀληθινὴ ἐπιτέλους προσευχή, αὐτὴ ποὺ δὲν παρακαλάει γιὰ τίποτα. Καὶ τότε εἲναι ποὺ μιὰ μικρὴ ὑπόνοια ἐκπλήρωσης ζωντανεύει τὶς νεκρὲς ἐπιθυμίες κι ἕνας ψίθυρος σηκώνεται μὲς στὴ σιωπὴ τοῦ κόσμου, ποὺ σὲ μαλώνει συμπονετικὰ γιατὶ ἀπελπίστηκες πολὺ ἀργά. Γιὰ τελευταία μετάληψη εἶναι ὃ,τι καλύτερο.'

'Εἶναι ὅλα ἕτοιμα. Ἐκτός ἀπὸ μένα. Γεννιέμαι στὸ θάνατο, ἄν μοῦ ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφραση. Αὐτὴ τὴν ἐντύπωση ἔχω. Τὰ πόδια ἔχουν κιόλας βγεῖ, ἀπ’ τὸ μεγάλο μουνί τῆς ὕπαρξης. Προβολὴ εὐνοϊκῆ φαντάζομαι. Τὸ κεφάλι θὰ πεθάνει τελευταῖο. Τράβα τὰ χέρια σου. Δὲν μπορῶ. Ἡ σπαραχτικὴ σπαραγμένη. Ἡ ἱστορία μου θά ’χει τελειώσει κι ἐγὼ θὰ ζῶ ἀκόμα. Καθυστέρηση ποὺ ὑπόσχεται πολλά. Ἐγὼ πάω, τέλειωσα. Δὲ θὰ ξαναπῶ ἐγώ.'

Σάμουελ Μπέκετ, Ο Μαλόν Πεθαίνει, μτφρ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, εκδ. Ύψιλον

'Με κάνατε και πέθανα από την ηδονή, ας καθίσουμε τώρα κι ας ομιλήσωμε διεξοδικώς. Δεν αρκεί να δοκιμάζει κανείς αισθήσεις, πρέπει και να τις αναλύει. Μερικές φορές είναι τόσο γλυκό να ξέρει κανείς να μιλά γι’ αυτές όσο και να τις απολαμβάνει και, όποτε δεν μπορεί πια το ένα, είναι θείο να επιδίδεται στο άλλο.'

'Ένα σύμπαν ολότελα ενάρετο δεν θα μπορούσε να υπάρξει ούτε για μια στιγμή. Το σοφό χέρι της φύσης ξέρει ν’ αναγεννά την τάξη από την αταξία, και δίχως αταξία δεν θα έφτανε πουθενά: αυτή είναι η βαθύτερη ισορροπία που διατηρεί την πορεία των άστρων, που τα αιωρεί μες στις εκτάσεις του χάους... Μόνο μέσ’ από το κακό καταφέρνε να κάνει το καλό. Μόνο μέσ’ από τα εγκλήματα υπάρχει, και όλα θα κατασρέφονταν, αν μόνη η αρετή επικρατούσε στη γη.'

Μαρκήσιος ντε Σαντ, Juliette

*

Κι όμως, ο υποχρεωτικός μπόμπιρας
Αυτός που βάδιζε πιστά πάνω στα βήματα του μπαμπά
Το μικρό κείνο μούσκεμα του κατρουλιού έξω απ’ τις πάνες

Αυτό το φορητό μυγόχεσμα που το δεματιάζουν για να
Το δείξουνε στους συγγενείς την Κυριακή
Πήρε σιγά-σιγά σχήμα ανθρώπινο κι αδέξιο
Αρχίζει να πάλλεται η αόριστη ματιά.
Με το κεφάλι γεμάτο λαμπερές εικόνες, απαγορευμένες.

Λουί Αραγκόν, La Grande Gaîté

*

'Τα μπράτσα, οι γάμπες και τα μαλλιά να πέφτουν σπαστά απ’ όλες τις μεριές, ξετυλιγμένα σαν τις σπείρες του χταποδιού. Αυτή η εξακτίνωση δεν είχε για κέντρο της ένα πρόσωπο γυρισμένο προς το χώμα, αλλά το άλλο πρόσωπο ραγισμένο βαθιά, του οποίου ο πρωκτός μαρτυρούσε τη γύμνια.'

Ζορζ Μπατάιγ, L’Impossible

*

'Τη νοστιμιά ενός πρωκτού, ενός στόματος, του στήθους, προπαντός την αίσθηση της γύμνιας: μια κοπέλα άπειρα πιο γυμνή, καμιά φορά στα κωλομέρια, στη μέση της, μιαν άλλη φορά ολόγυμνη, με τα πόδια γυμνά. Πάντοτε όμως η σχισμή στα οπίσθια ανοιχτή στα μάτια μου στα χέρια μου... καμιά φορά σε άλλων μάτια... Ως ποιο σημείο είναι βαθύ το στόμα μιας κοπέλας, βαθύτερο κι απ’ τη νύχτα, κι από τον ουρανό, χάρη στα γυμνά της οπίσθια.'

Ζορζ Μπατάιγ, Le Petit

* * *

από το Οι Απελευθερωτές του Έρωτα του Σαράν Αλεξαντριάν, μτφρ. Φώντας Κονδύλης, εκδ. Αρσενίδης

'And no, not writing either, I don't think that this is work. I thought so far a long time, I don’t think so anymore. I think it is non-work. It is getting to non-work. The text, the equilibrium of the text, is in itself a space you have to rediscover. Here I can no longer speak of economy, of form, no but of a relationship of forces. I can't say more than this. You must manage to control what suddenly turns up. To struggle against a force that sweeps through and that you must pin down or else have it go beyond you and get lost. Or else have it destroy its disordered and irreplaceable coherence. No, to work is to create this empty space in order to allow the unforeseen, the obvious, to come. To let go, then pick up again, to retrace your steps, to be as remove oneself. And then sometimes, yes, to write. Everyone does, looks for these moments when one retreats from oneself, this state of being anonymous to oneself which one hides. You don’t know nothing about what you're doing.
More than anything else, writing attests to this unawareness of what is liable to happen when you are there, sitting at the so-called work table, of what is caused by this material fact of sitting in front of a table with whatever you need to compose letters on the still untouched page.'

Marguerite Duras, Green Eyes, translator: Carol Barko, publisher: Columbia University Press

'[...] ο υπό προϋποθέσεις διαχωρισμός του έρωτα από τον ερωτισμό και τη σεξουαλικότητα δεν είναι απαραίτητα ένα εννοιολογικό λάθος (κατ’ άλλους σκοπιμότητα) που περιορίζει συνειδητά τη δυναμική του αληθινού έρωτα. Αναμφίβολα η δημιουργία μιας αμφίσημης έννοιας όπως ο ερωτισμός, και η χρήση της αναφορικά με το σεξουαλικό ένστικτο -της σεξουαλικότητας εν δράσει και στις πιο ακραίες της εκφάνσεις, τόσο στη θηλυκή της μορφή (νυμφομανία) όσο και στην αρσενική (σατυρίαση)- και τη λειτουργία της αναπαραγωγής, δεν οφείλεται αποκλειστικά στις ερμηνευτικές ανάγκες που προκαλεί η λειτουργία της, ενώ απουσιάζει ο αληθινός έρωτας, όπως αυτός ορίζεται σε κάθε ιστορική περίοδο και από κάθε πολιτισμική σφαίρα. Καθώς ο άνθρωπος δε διαθέτει φυσική και αυτόματη ρύθμιση της σεξουαλικότητας του, όπως συμβαίνει με τα υπόλοιπα ζώα, η ύπαρξη κανόνων (όπως η δημιουργημένη έννοια του ερωτισμού) που ρυθμίζουν το σεξουαλικό ένστικτο και προστατεύουν την κοινωνία από την υπέρβασή της κρίθηκε κάτι περισσότερο από αναγκαία. Αντίθετα, αναφορικά με τον έρωτα αυτόν καθαυτόν, ο ερωτισμός λειτουργεί συμπληρωματικά στο νόημα του πρώτου, αν και λανθασμένα θεωρείται (από θρησκευτικούς κυρίως κύκλους) ότι αποσκοπεί στην αλλοίωσή του.'

Κωνσταντίνος Δ. Νούλας, Το Ερωτικό στον Κινηματογράφο, εκδ. Αιγόκερως