'Τί θά μποροῦσε ὅμως νά ρωτήσει κάποιος πού δυσανασχετεῖ μέ τήν παρούσα ζωή; Γιατί μᾶς δόθηκε τό σώμα καί στή θέση τίνος ἄλλου, ἄν ἀποδείχθηκε μέ τό λόγο ὅτι ἡ ζωή χωρίς αὐτό εἶναι καλύτερη; Πρός αὐτόν θ᾽ ἀπαντήσουμε ὅτι δέν εἶναι κι ἀπ᾽ αὐτά μικρό τό κέρδος πού παίρνουν, ὅσοι μποροῦν νά βλέπουν σ᾽ ὁλόκληρη τήν οἰκονομία τῆς φύσης. Γιατί εἶναι βέβαια μακάριος ἐκείνος ὁ ἀγγελικός βίος πού δέν ἔχει καθόλου ἀνάγκη τό σωματικό βάρος. Ὅμως καί ἡ παρούσα ζωή δέν εἶναι χωρίς σκοπό ὡς πρός αὐτό πού ἐλπίζουμε, πράγμα πού μποροῦμε νά δούμε στά φυτά· στά ὁποῖα ὁ καρπός, ἀφοῦ ἀρχίσει ἀπ᾽ τό ἄνθος, ἀπ᾽ αὐτό προχωράει γιά νά γίνει καρπός, ἔστω κι ἄν τό ἄνθος δέν εἶναι καρπός. Ἀλλά καί τά σιτηρά φυτρώνοντας ἀπ᾽ τά σπέρματα δέν φαίνονται ἀμέσως στά στάχυα, ἀλλά τό φύτρο πρῶτα γίνεται χόρτο, ὕστερα ἀπ᾽ αὐτό σχηματίζεται καλαμιά, ἀφοῦ φθαρεῖ τό χόρτο κι ἔτσι ὡριμάζει ψηλά στό στάχυ ὁ καρπός. Ὅμως ὁ γεωργός δέν κατηγορεῖ τήν ἀναγκαία αὐτή περίοδο καί ἀκολουθία, ρωτώντας γιατί πρίν ἀπ᾽ τόν καρπό γίνεται τό ἄνθος, ἤ γιά ποιό λόγο βγαίνει πρῶτα τό χόρτο ἀπ᾽ τό σπόρο, ἀφοῦ καί τό ἄνθος φυλλορροεῖ καί τό χόρτο ξεραίνεται καί πάει χαμένο χωρίς νά συμβάλλει στή διατροφή τοῦ ἀνθρώπου. Γιατί γνωρίζει ὅποιος παρακολουθεῖ τά θαυμάσια τῆς φύσης, ὅτι δέν ἦταν δυνατό μέ διαφορετικό τρόπο νά ὡριμάσει ὁ καρπός ἀπ᾽ τό σπόρο καί τό χόρτο, ἄν δἐν προετοιμάσει τό δρόμο γιά τήν ὡρίμανσή του αὐτή τή τεχνική ἀκολουθία. Ἐπειδή δηλαδή δέν συντελεῖ στήν ἀπόλαυσή μας τό χόρτο πού βλασταίνει πρῶτο ἀπ᾽ τό σπόρο, δέν σημαίνει ὅτι γιά τό λόγο αὐτό εἶναι περιττό κι ἀνώφελο αὐτό που γίνεται. Γιατί ὅποιος χρειάζεται τήν τροφή ἀποβλέπει στήν ἐξυπηρέτησή του· ὁ σκοπός ὅμως τῆς φύσης δέν ἀποβλέπει σέ κάτι ἄλλο, ἀλλά στό πῶς νά προωθήσει τήν καρποφορία στό ὡρίμασμα μέ τήν καθαγιασμένη σειρά.'
Γρηγόριος Νύσσης, 'Γιατί το Πένθος στη Ζωή Μας', Τα Μετά Θάνατων, μτφρ. Ευάγγελος Π. Λέκκος, εκδ. Λύχνος
φωτογραφίαεπανέρχεται