'Η στωική ηθική, όπως και η επικούρεια, ενδιαφέρεται για το άτρωτο του ανθρώπου. Όπως έχουμε δει, οι Στωικοί συγκροτούν μια ηθική σύμφωνα με την οποία η ευδαιμονία του ανθρώπου εξαρτάται απολύτως από τον ίδιο. Ωστόσο, το κάνουν αυτό μέσω ενός ηθικού συστήματος που εμφανίζεται ευγενές και επιβλητικό, και συνάμα συναισθηματικά ουδέτερο και λογικά παράδοξο, αφού, για παράδειγμα, κατά τους Στωικούς, ακόμα και αν πεθάνει το παιδί σας, τίποτα σημαντικό δεν θα έχει συμβεί στην πραγματικότητα σε σας ή σε εκείνο, αφού η ζωή και ο θάνατος ανήκουν στην κατηγορία αδιάφορων πραγμάτων. Εκτός αυτού, δεδομένου ότι ο κόσμος διέπεται από τη θεία πρόνοια, ο θάνατος του παιδιού σας, μιλώντας από την πλευρά της κοσμικής (θεϊκής) τάξης, είναι για καλό. Η άποψη ότι το παιδί σας δεν έπρεπε να πεθάνει ή δεν έπρεπε να πεθάνει τώρα είναι ψευδής — μια άποψη που ο σοφός δεν θα υποστήριζε ποτέ.
Ενώ, όπως έχουμε δει, ο όρος «επικούρειος» όπως χρησιμοποιείται σήμερα, διαφέρει ριζικά από την αυθεντική επικούρεια φιλοσοφία, η συνήθης χρήση του όρου «στωικός» για ένα άτομο που αντέχει τις αντιξοότητες και εκδηλώνει ελάχιστα ή καθόλου τα συναισθήματα του είναι πολύ κοντά στη θεωρία των Στωικών. Ο στωικός σοφός δεν έχει ποτέ ψευδείς πεποιθήσεις γιατί είναι πολύπειρος και συνετός. Στην πραγματικότητα, η τέλεια αρετή του είναι ταυτόσημη με την τέλεια σοφία του. Επιπλέον, αφού η αρετή είναι ένα είδος γνωστικής σύλληψης της αλήθειας, η αρετή του στωικού σοφού, στην οποία ο ίδιος ασκείται διαρκώς, δεν θα χαθεί ποτέ. Είναι σαν να εφαρμόζουμε καθημερινά το πυθαγόρειο θεώρημα· η εφαρμογή του μας βοηθά να το κατανοήσουμε πλήρως και να μην το ξεχάσουμε ποτέ.
Μπορούμε τώρα να δούμε πώς υπεισέρχεται στην ανάλυσή μας μια επίσης διάσημη θεωρία των Στωικών, η εξάλειψη των παθών ή συναισθημάτων. Ο σοφός θα αποκλείσει από τη ζωή του τα πιο συνηθισμένα ανθρώπινα συναισθήματα, αφού, όπως φαίνεται, βασίζονται σε ψευδείς πεποιθήσεις. Και ενώ ο Αριστοτέλης εστιάζει την προσοχή του στα ενάρετα άτομα που εκφράζουν τα συναισθήματά τους με σωστό τρόπο τη σωστή στιγμή, οι Στωικοί προχωρούν στην ολοκληρωτική εξάλειψη όλων σχεδόν των συνηθισμένων συναισθημάτων. Ο σοφός απορρίπτει ως ψευδή την άποψη ότι ο θάνατος και ο πόνος είναι πραγματικά κακά. Το να νιώθουμε φόβο, λύπη ή κάποιο άλλο συναίσθημα ισοδυναμεί με το να έχουμε την ψευδή πεποίθηση ότι κάτι που δεν έχει αξία και δεν επηρεάζει την ευτυχία μας μπορεί πράγματι να την επηρεάσει. Σε τελευταία ανάλυση, τι άλλο είναι η λύπη παρά ένα συναίσθημα που σηματοδοτεί μια αντίδραση στην απώλεια ενός ανθρώπου ή μιας περιουσίας; Ωστόσο, όλα αυτά είναι αδιάφορα· το μόνο καλό είναι η αρετή και το μόνο κακό η κακία. Τι ακριβώς φοβόμαστε όταν φοβόμαστε; Τον πόνο, την αρρώστια, τη φτώχεια και τον θάνατο. Αλλά κι αυτά είναι αδιάφορα. Γι’ αυτό και ο σοφός, ο οποίος δεν έχει ψευδείς πεποιθήσεις, δεν νιώθει φόβο, θλίψη ή άλλα αρνητικά συναισθήματα. Αλλά και δεν θα ενθουσιαστεί, όπως έχουμε δει, με την αποκατάσταση, για παράδειγμα, της υγείας ενός αγαπημένου του προσώπου που ήταν σοβαρά άρρωστο. Ο στωικός σοφός, αν και άτρωτος, μπορεί να μας φαίνεται σαν ένας αλλόκοτος και παράξενος άνθρωπος που δεν έχει καθόλου συναισθήματα. Παρά το γεγονός ότι η ηθική των Στωικών είναι αποτελεσματική, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους στις οποίες ο άνθρωπος δοκιμάζεται σωματικά και ψυχικά, πολλοί πιστεύουν ότι η θεωρία τους για το άτρωτο του ανθρώπου και την ευτυχία που αυτό του χαρίζει συγκροτείται σε βάρος της εν γένει αξιοπιστίας της ηθικής τους φιλοσοφίας.'
Ιάκωβος Βασιλείου, 'Αρχαία Ηθική', από το Εισαγωγή στην Αρχαία Φιλοσοφία, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης