ΤΟ ΚΟΛΕΓΙΟ ΣΤΗ ΓΩΝΙΑ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ
Τον άλλο χρόνο το γρασίδι του τάφου θα μας σκεπάσει.
Τώρα, στεκόμαστε γελώντας·
κοιτώντας τα κορίτσια που περνούν·
στοιχηματίζοντας σε κοιμισιάρικα άλογα·
πίνοντας φτηνό τζιν.
Δεν έχουμε τίποτα να κάνουμε· πουθενά να πάμε· κανέναν.
Πέρσι ήταν ένας χρόνος πριν· τίποτα περισσότερο.
Δεν ήμασταν νεώτεροι· ούτε πιο γέροι τώρα.
Τα καταφέραμε να ’χουμε τη μορφή των νέων·
δε νιώθουμε τίποτα πίσω απ’ τις φάτσες μας, έτσι κι αλλιώς.
Πιθανότατα δε θα ’μαστε εντελώς νεκροί όταν πεθάνουμε.
Ποτέ δεν υπήρξαμε κάτι εντελώς· ούτε καν στρατιώτες.
Μας έχουνε προσβάλει, αδερφέ μου, είμαστε τα χαμένα παιδιά.
Υπνοβάτες σε μια μαύρη και τρομερή χώρα,
όπου η μοναξιά είναι ένα βρόμικο
μαχαίρι στο λαρύγγι μας.
Τα κρύα άστρα μας κοιτάνε, φίλε μου,
τα κρύα άστρα κι οι πουτάνες.
*
ΑΠΠΙΑ ΟΔΟΣ
Η δύναμη!
Μονάχα η δύναμη.
Ένας δρόμος δεν είναι τίποτα. Ένας λαός δεν είναι τίποτα.
Θα θυμάσαι εκείνους τους έξι χιλιάδες
στρατιώτες της Σπάρτης που καρφώθηκαν σε στύλους
και σταυρώθηκαν
πάνω σ’ αυτό το μεγαλειώδες πέτρινο δάπεδο.
Αλλά δεν θα θυμάσαι τις σκιές
που έριχναν... ή τις κραυγές τους!
Όμως κι εγώ θυμάμαι αυτον τον δρόμο.
Αυτές τις πέτρες.
Οι λεγεωνάριοι του Μάριου, του Σύλλα,
του Λούκουλου, του Κράσσου – «η Ρωμαϊκή
Ισχύς»... Σκέφτομαι τις πέτρες,
από που ήρθανε, ποιος λείανε
τις άκρες τους. Αναρωτιέμαι ποιος άντρας
στάθηκε στις ερημιές της Ρώμης
κι έσκυψε ν’ αγγίξει τις πέτρες.
Ήταν ένας άντρας ισχυρός.
*
ΠΟΙΜΕΝΙΚΟ
Το περιστέρι περπατά με πόδια που κολλάνε
πάνω στις πράσινες κορώνες της αμυγδαλιάς
τα φτερά του πασαλείβουν τη ζέστη
σα μέλι
που στάζει τεμπέλικα μες στη σκιά...
Όποιος στεκόταν σ’ αυτό το περιβόλι
τόσο γεμάτο ησυχία και ύπνο
δύσκολα θα ’βλεπε τον λόφο εκεί δίπλα
με τα τρία παράξενα ξύλινα μπράτσα του
υψωμένα πάνω από ένα πλήθος ακίνητων ανθρώπων
– πάνω από τα κράνη των στρατιωτών του Πιλάτου
που λάμπουνε στον ήλιο σαν ασημένια δόντια.
Κένεθ Πάτσεν, Ας Αφήσουμε την Τρέλα, μτφρ. Ρούμπη Θεοφανοπούλου, εκδ. Γαβριηλίδης
* * *
'Ο Κέννεθ Πάτσεν υπήρξε ποιητής έντονα πολεμικός όσο ήταν, αλλού, θωπευτικά τρυφερός, με πολιτική ταυτότηα μάλλον μαρξιστική (στον αντίποδα του Έζρα Πάουντ, διατηρώντας όμως την εκλεκτική του αισθητική συγγένεια με τα Cantos), ο οποίος, ωστόσο, απαρνήθηκε τον χαρακτηρισμό του ως «προλεταριακού ποιητή» (proletarian poet) και ασπάστηκε απολύτως την ταυτότητα του ειρηνιστή. Ήταν ένας από εκείνους που αντιτάχθηκαν στην συμμετοχή των ΗΠΑ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· αυτή η αντιμιλιταριστική στάση κόστισε στην ποίησή του την απήχηση που θα της άξιζε. Ο Γουίλλιαμ Κάρλος Γουίλλιαμς και ο Χένρι Μίλλερ, ο οποίος έγραψε το εκτενές δοκίμιο με τίτλο «Πάτσεν: Άνδρας της Οργής και του Φωτός» (Patchen: Man of Anger and Light), ήταν από τους ελάχιστους που υπερασπίστηκαν το αντιπολεμικό του μοντερνιστικό μυθιστόρημα «Το Ημερολόγιο του Φεγγαρόφωτος της Αλβιόνας» (The Journal of Albion Moonlight, 1941). Η αντίθεση του Πάτσεν στον πόλεμο, αλλά και απέναντι στον βιασμό της φύσης από τον ανθρώπινο εγωκεντρισμό, μας θυμίζει ευθέως έναν άλλο ποιητή της Καλιφόρνια, λίγο προγενέστερο του Πάτσεν, αλλά εξίσου παραμελημένο από την ιστορία της λογοτεχνίας: τον σημαντικό Ρόμπινσον Τζέφερς [...]. Ο Πάτσεν διαθέτει επιπροσθέτως μια ανθρωπιστική πλευρά, έναν συμπονετικό τόνο, που ο Τζέφερς έχει υποκαταστήσει με την θεωρία του «απανθρωπισμού».'
Μαρία Γιαγιάννου, από το επίμετρο της έκδοσης '«Η 23η Οδός Πηγαίνει στον Παράδεισο»'